سرطان دهانه ی رحم(cervical cancer):
سرطان دهانه ی رحم یا سرطان گردن رحم گونهای از سرطان است که شروع آن از گردن رحم است . این بیماری به دلیل رشد غیرطبیعی سلول ایجاد میشود و این سلولها میتوانند در بدن متاستاز پیداکرده و به سلول های دیگر بدن حمله کنند .معمولا این بیماری در ابتدای ابتلا به حالت خاموش بوده و علائمی از خود نشان نمی دهد .
علائم بالینی :
نشانههای این بیماری شامل مواردی همچون: خونریزی واژنی، درد لگن یا درد در هنگام آمیزش می باشد.
علت بیماری :
در ۹۰ درصد موارد این بیماری، در اثر عفونت ویروس پاپیلوم انسانی (HPV) ایجاد میشود. دیگر عوامل خطر برای این بیماری شامل مواردی همچون: سیگار کشیدن، سیستم ایمنی ضعیف بدن، قرص ضد بارداری خوراکی، شروع رابطه جنسی از سنین پایین و داشتن شریکهای جنسی متعدد میشود، اما این عوامل اهمیت کمتری دارند. سرطان دهانه ی رحم معمولاً به دنبال تغییرات پیشسرطانی در مدتی بیش از ده تا بیست سال پیشرفت میکند.
انواع مختلف سرطان دهانه ی رحم :
انواع مختلفی از سرطان دهانه ی رحم وجود دارد. حدود نود درصد از موارد شامل کارسینوم سلول-سنگفرشی، ده درصد آدنوکارسینوم و تعداد کمی شامل موارد دیگر میشود.
تشخیص بیماری :
تشخیص این بیماری با غربالگری دهانهی رحم و به دنبال آن نمونه برداری (پاتولوژی ) صورت میگیرد. در ادامه پزشکان با استفاده از تصویربرداری پزشکی گسترش یا عدم گسترش آن را تشخیص دهند. بهترین راه تشخیص زودتر سرطان انجام غربالگری منظم با تست پاپ اسمیر است (که میتواند همراه با تست ویروس پاپیلوما HPV باشد). آگاهی از علائم و نشانههای سرطان دهانه رحم میتواند از تاخیر در تشخیص جلوگیری کند. تشخیص زودهنگام شانس موفقیت درمان را افزایش میدهد و از تغییرات اولیه و تبدیل سلولهای دهانه رحم به سرطان جلوگیری میکند.
غربالگری سرطان دهانه رحم :
موارد زیر توصیههای جامعه سرطان آمریکا برای غربالگری سرطان دهانه رحم است:
همه زنان باید آزمایشهای غربالگری سرطان دهانه رحم را از سن ۲۱ سال شروع کنند. زنان ۲۱ تا ۲۹ سال باید هر سه سال یک بار تست پاپ اسمیر را انجام دهند. تست HPV در این گروه سنی برای غربالگری تنها در صورت مشاهده نتیجه غیرمعمولی در تست پاپ اسمیر استفاده می شود. از سن ۳۰ سالگی، زنان باید با تست پاپ اسمیر به همراه تست HPV هر ۵ سال یکبار غربالگری شوند. این غربالگری تست همزمان نامیده میشود و باید تا سن ۶۵ سالگی ادامه یابد. گزینه معقول دیگر برای زنان ۳۰ تا ۶۵ سال انجام تست پاپ اسمیر هر ۳ سال یک بار است. زنان با سن بیش از ۶۵ سال که در ۱۰ سال گذشته بهطور منظم غربالگری انجام دادهاند و نتایج آنها عادی بوده است، میتوانند غربالگری سرطان دهانه رحم را متوقف کنند. زنان با سابقه جدی پیشسرطان باید به انجام آزمایشها برای حداقل ۲۰ سال بعد از آن که وضعیت پیشسرطان رد شود، ادامه دهند حتی اگر از سن ۶۵ سال هم بگذرند.
زنان در صورتی که:
تست پاپ اسمیر آنها عادی است،
عفونت HIV ندارند،
دچار دیگر علل ضعف سیستم ایمنی نیستند،
نباید در هیچ رده سنی با هیچ نوع روشی هر سال غربالگری شوند.
آزمایش پاپ اسمیر پس ازشروع فعالیت جنسی هر ۳ سال یک بار تکرار میشود. در مواردی که تست پاپ اسمیر تین پرب به همراه تست HPV انجام شود هر ۵ سال یک بار می توان این تست را انجام داد بین سن ٢١ تا ۶۵ سالگی این آزمایش معمولاً دو هفته پس از اتمام عادت ماهانه و حداقل ۴۸ ساعت پس از مقاربت جنسی توصیه میشود. نمونه برداری یا بیوپسی (biopsy) و آزمایش شیلر(Schiller test) نیز از روشهای غربالگری است. در سال های اخیر، شمار کشورهایی که در صدد اجرای غربالگری در زمینه سرطان رحم هستند رو به افزایش است.
درمان:
مرحله سرطان دهانه رحم مهمترین عامل در انتخاب شیوه درمان است. اما دیگر عوامل نیز میتوانند روی روش درمان تأثیر بگذارند، از جمله مکان دقیق سرطان در داخل دهانه رحم، نوع سرطان (سلول سنگفرشی یا آدنوکارسینوم)، سن و سلامت کلی بیمار نیز موثر هستند .
روشهای درمان برای کارسینوم سلول سنگفرشی در محل دهانه رحم عبارتاند از:
ریشهکنی انجمادی
جراحی لیزری
رویه جراحی برداشتن با حلقه الکتریکی (LEEP/LEETZ)
مخروط برداری با تیغ سرد
هیسترکتومی ساده (بهعنوان اولین درمان یا اگر سرطان بازگشت پس از باقی درمانها)
روشهای درمان برای آدنوکارسینوما در محل دهانه رحم عبارتاند از:
سرطان دهانه رحم عودکننده:
سرطانی که پس از درمان برمیگردد سرطان عودکننده مینامند. سرطان میتواند درجایی که شروعشده (در نزدیکی جایی که شروع شد، همچون دهانه رحم، رحم یا اندامهای لگنی مجاور)، دوباره بازگردد یا میتواند در مناطقی دورتر (همچون ریه) دوباره شکل بگیرد. اگر سرطان تنها در لگن بازگردد، جراحی وسیع ممکن است روشی برای برخی بیماران باشد. برخی اوقات پرتودرمانی یا شیمیدرمانی ممکن است تنها برای کند کردن رشد سرطان یا کمک به کاهش علائم انجام شود، اما انتظار نمیرود که سرطان را درمان کند. در نظرگیری محدودیت های شیمی درمانی به عنوان روش درمانی بیماران اهمیت به سزایی دارد. گاهی اوقات شیمیدرمانی میتواند کیفیت زندگی را بهبود