اسکلروز چندگانه یا مولتیپل اسکلروزیس (MS)

مولتیپل اسکلروزیس (MS) یک بیماری خود ایمنی است که مغز و نخاع (سیستم عصبی مرکزی (CNS)) را تحت تاثیر قرار می دهد و تقریباً 2.8 میلیون نفر در سراسر جهان درگیر این بیماری هستند.

ام‌اس؛ بیماری دمیلینه کننده


 مولتیپل اسکلروزیس (MS) یک بیماری طولانی مدت (مزمن) سیستم عصبی مرکزی است. تصور می شود که این یک اختلال خود ایمنی است، وضعیتی که در آن بدن به اشتباه به خود حمله می کند. ام اس یک بیماری غیرقابل پیش بینی است که افراد را به طور متفاوتی تحت تاثیر قرار می دهد. برخی از افراد مبتلا به ام اس ممکن است فقط علائم خفیفی داشته باشند. وقتی ارتباط بین مغز و سایر قسمت‌های بدن مختل می‌شود، برخی دیگر ممکن است توانایی خود را برای دیدن واضح، نوشتن، صحبت کردن یا راه رفتن از دست بدهند (1،2).

علل (1)


ام اس زنان را بیشتر از مردان مبتلا می کند. این اختلال بیشتر در سنین 20 تا 40 سالگی تشخیص داده می شود، اما در هر سنی قابل مشاهده است. ام اس در اثر آسیب به غلاف میلین ایجاد می شود. این غلاف پوشش محافظی است که سلول های عصبی را احاطه کرده است. هنگامی که این پوشش عصبی آسیب می بیند، سیگنال های عصبی کند یا متوقف می شوند. آسیب عصبی ناشی از التهاب است. التهاب زمانی رخ می دهد که سلول های ایمنی بدن به سیستم عصبی حمله کنند. این می تواند در هر ناحیه ای از مغز، عصب بینایی و نخاع رخ دهد.
مشخص نیست دقیقا چه چیزی باعث ام اس می شود. رایج ترین تصور این است که این بیماری توسط یک ویروس، یک نقص ژنی یا هر دو ایجاد می شود. عوامل محیطی نیز ممکن است نقش داشته باشند. اگر سابقه خانوادگی ام اس دارید یا در بخشی از جهان زندگی می کنید که ام اس در آن شایع تر است، احتمال ابتلا به این بیماری کمی بیشتر است.
مولتیپل اسکلروزیس می تواند یک اختلال به خصوص ناتوان کننده باشد زیرا بدن شما اساسا به خود حمله می کند. اما شما می توانید یاد بگیرید که در هنگام حملات کنار بیایید. بنابراین، چه چیزی باعث مولتیپل اسکلروزیس می شود؟ مولتیپل اسکلروزیس یا ام اس، بیماری است که در آن سیستم ایمنی بدن شما غلاف محافظی را که اعصاب شما را می پوشاند می خورد. این اختلال ارتباط بین مغز و بقیه بدن را مختل می کند، به این معنی که سیگنال های عصبی شما کند یا متوقف می شوند. ما دقیقا نمی دانیم چرا این اتفاق می افتد. رایج ترین فکر این است که یک ویروس یا نقص ژن یا هر دو مقصر هستند. عوامل محیطی حتی ممکن است نقش داشته باشند. ما می دانیم که این اختلال زنان را بیشتر از مردان مبتلا می کند، اگر سابقه خانوادگی ام اس داشته باشید ممکن است به این اختلال مبتلا شوید و اگر در بخشی از جهان زندگی می کنید که ام اس در آن شایع تر است، در معرض خطر بیشتری قرار دارید. معمولاً در سنین 20 تا 40 سالگی تشخیص داده می شود، اما ما در هر سنی شاهد این اختلال هستیم. اکنون ممکن است بپرسید، چگونه می دانید که مبتلا به ام اس هستید؟ علائم ام اس می تواند از فردی به فرد دیگر بسیار متفاوت باشد زیرا محل و شدت هر حمله می تواند متفاوت باشد.
این بیماری ممکن است روزها، هفته ها یا ماه ها طول بکشد. حتی ممکن است دوره های طولانی مدتی داشته باشید که علائمی نداشته باشید. ما به این می گوییم بهبودی. از آنجایی که ام اس ممکن است به اعصاب هر قسمت از مغز یا نخاع آسیب برساند، ممکن است علائمی در بسیاری از قسمت های بدن داشته باشید. ممکن است مشکلات عضلانی، از جمله از دست دادن تعادل، اسپاسم عضلانی، بی حسی، مشکل در حرکت بازوها یا پاها، حتی مشکل در راه رفتن داشته باشید. ممکن است مشکلات روده و مثانه مانند یبوست، مشکل در ادرار کردن یا میل مکرر به ادرار کردن داشته باشید. ممکن است دوبینی، درد چشم یا حرکات کنترل نشده چشم داشته باشید. احتمالاً بسیار خسته خواهید بود و اغلب در اواخر بعد از ظهر بدتر می شود. و اینها تنها تعدادی از بسیاری از علائم احتمالی ام اس هستند. از آنجایی که علائم ام اس ممکن است شبیه علائم سایر اختلالات سیستم عصبی باشد، پزشک شما می خواهد آنها را رد کند. اگر با دو قسمت مختلف سیستم عصبی مرکزی خود (مانند رفلکس های غیرطبیعی) در دو زمان مختلف مشکل داشته باشید، ممکن است پزشک شما به ام اس مشکوک شود. یک معاینه عصبی ممکن است نشان دهد که عملکرد شما در یک ناحیه از بدن کاهش یافته است یا ممکن است در بسیاری از نقاط بدن شما پخش شده باشد. ممکن است رفلکس های غیر طبیعی، کاهش توانایی حرکت بخشی از بدن، از دست دادن حس داشته باشید. معاینه چشم ممکن است پاسخ غیرطبیعی مردمک، تغییرات در میدان بینایی شما یا مشکل در بینایی را نشان دهد.

بررسی مولکولی و آسیب شناسی بافتی


بررسی آسیب شناسی بافت انسانی آسیب دیده کلید درک مکانیسم های احتمالی فعال در این بیماری است. در اسکلروز چندگانه (MS)، مطالعات بافت های سیستم عصبی مرکزی (CNS) ماهیت التهابی بیماری مرتبط با دمیلینه شدن و آسیب آکسونی را نشان می دهد.
براساس مفهوم پاسخ ایمنی تطبیقی بیماری زا، درمان های سرکوب کننده ایمنی در تلاش برای مسدود کردن یا مهار سلول های T و B (نوعی لنفوسیت که نقش مهمی در دفاع از بدن ایفا می‌کنند.) بالقوه بیماری زا توسعه یافته اند. به غیر از دمیلیناسیون، نشانه دیگر این بیماری التهاب است. بنابر یک توضیح ایمنولوژیکی، سلول‌های T ، موجب روند التهابی می‌شوند. سلول‌های T از طریق گسستگی‌هایی در سد خونی مغزی وارد مغز می‌شوند. این سلول‌ها میلین را یک عامل خارجی می‌دانند و به آن حمله می‌کنند، به همین دلیل این سلول‌ها (لنفوسیت‌های خود واکنش کننده) نیز نامیده می‌شوند. تجزیه بیشتر سد خونی-مغزی(بخشی از سیستم مویرگی که از ورود سلول‌های T به داخل CNS جلوگیری می‌کند)، به نوبه خود موجب آثار مخربی از قبیل تورم، فعالسازی ماکروفاژها، و فعالسازی بیشتر سیتوکین‌ها و سایر پروتئین‌های مخرب می‌شود. التهاب به‌طور بالقوه می‌تواند انتقال اطلاعات بین نورون‌ها را حداقل از سه راه کاهش بدهد. عوامل محلول آزاد شده مانند سایتوکاین ها و آنتی بادی ها می‌توانند از طریق نورون‌های سالم انتقال نورون را متوقف کنند. این عوامل ممکن است منجر به از بین رفتن میلین، تسریع از بین رفتن آن شوند و یا باعث از بین رفتن آکسون به‌طور کامل شوند.
 اخیرا، بررسی مجدد آسیب شناسی عصبی منجر به تجدید علاقه به جنبه های تخریب کننده عصبی بیماری ، دخالت آسیب قشر مغز و همچنین نقش ایمنی ذاتی در ام اس شده است. این ایده ها منجر به تغییر الگو از MS شده اند که نتیجه خود ایمنی به میلین به دلیل پاسخ های ایمنی تطبیقی اولیه، به یک بیماری تخریب‌کننده عصبی است که در آن، علاوه بر سلول های T و B، ایمنی ذاتی ممکن است نقش مهمی در فرآیند بیماری ایفا کند. مطالعات نوروپاتولوژیک بدون شک بر علاقه دارویی در توسعه روش های محافظ عصبی تاثیر گذاشته است (3).
علی رغم تحقیقات گسترده این سوال که آیا با یک رویداد اولیه خارج از CNS یا همان سیستم عصبی مرکزی (فرضیه CNS) تحریک می شود یا اینکه یک رویداد داخل از CNS in یا همان سیستم عصبی مرکزی است (فرضیه CNS in) هنوز حل نشده است. کشف چندین مکانیسم مولکولی و سلولی بینش ارزشمندی در مورد مکانیسم بیماری اسکلروز چندگانه (ام اس) فراهم کرده است. مفهوم اول این است که التهاب تنها به ضایعات ماده سفید سیستم عصبی مرکزی محدود می شود و سلول های CD4+T (نوعی لنفوسیت که با تحریک سایر سلول های ایمنی به هماهنگ کردن پاسخ ایمنی کمک می کند) خود واکنش کننده دیگر عامل بیماری انحصاری نیستند.
ام اس یک بیماری سیستمیک است که هم ماده خاکستری و هم ماده سفید سیستم عصبی مرکزی را تحت تاثیر قرار می دهد. مکانیسم های التهابی و تخریب کننده همزمان رخ می دهند و تعادل آن ها احتمالا یک دوره عودکننده یا یک دوره بیماری پیشرونده را تعیین می کند. نشان داده شده است که مکانیسم های زمینه ساز تخریب عصبی، حداقل در دراز مدت، به صورت خودمختار پیش می روند و ممکن است ویژگی آسیب شناسی مرکزی باشند. بیش از ۱۵۰ پلی مورفیسم تک نوکلئوتیدی (SNP) (چندریختی های تک نوکلئوتیدی ) خارج از سیستم آنتی ژن لوکوسیت انسانی کشف شده است و عمدتا ژن های ایمنی دخیل هستند (4).
هیچ درمان شناخته‌شده‌ای برای ام‌اس وجود ندارد، بنابراین پزشک شما روی درمان‌هایی برای کاهش سرعت این اختلال، کنترل علائم و کمک به شما برای حفظ کیفیت طبیعی زندگی تمرکز می‌کند. پزشک شما می تواند داروهای مختلفی را برای کمک به این امر تجویز کند. ممکن است مجبور شوید چندین دارو مصرف کنید. امید به زندگی با ام اس می تواند طبیعی یا تقریبا طبیعی باشد. اکثر افراد مبتلا به ام اس به مدت 20 سال یا بیشتر به راه رفتن و عملکرد خود در محل کار با حداقل ناتوانی ادامه می دهند. میزان ناتوانی و ناراحتی می تواند به این بستگی دارد که شما چند وقت یکبار دچار حملات می شوید، چقدر بد هستند و چه بخشی از سیستم عصبی مرکزی تحت تأثیر هر حمله قرار می گیرد. اکثر افراد در فاصله بین حملات به عملکرد طبیعی یا تقریباً نرمال باز می گردند. اما با گذشت زمان، بسیاری از افراد مبتلا به ام اس به ویلچر نیاز خواهند داشت. برای کمک به حفظ کیفیت زندگی طبیعی، پزشک ممکن است بسته به نیاز شما فیزیوتراپی، گفتار درمانی، کاردرمانی و گروه های حمایتی را پیشنهاد دهد. شروع یک برنامه ورزشی در اوایل دوره اختلال، تغذیه صحیح و استراحت کافی نیز می تواند کمک کننده باشد.

ویروس اپشتین بار (EBV)


ویروس اپشتین بار (EBV) یک ویروس هرپس لنفوتروپیک انسانی است که در همه جا حاضر است و نقش ثابتی در چندین سرطان دارد. با این حال، بحث برانگیز باقی مانده است که آیا EBV مغز را مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس می کند و مستقیماً به آسیب شناسی ایمنی CNS کمک می کند. مطالعات اخیر شواهد اپیدمیولوژیک و مکانیکی قانع کننده ای را برای نقش این ویروس در مولتیپل اسکلروزیس (MS) ارائه کرده است. تصور می شود که MS در افراد مستعد ژنتیکی توسط یک عامل عفونی ایجاد می شود و EBV به عنوان کاندید اصلی می باشد. اینکه چگونه یک ویروس فراگیر که معمولاً منجر به عفونت‌های نهفته خوش‌خیم می‌شود، می‌تواند سرطان و بیماری‌های خودایمنی را در جمعیت‌های در معرض خطر ایجاد کند، به طور کامل درک نشده است. افرادی که هرگز مبتلا به عفونت ناشی از ویروس اپشتین بار انسانی نشده‌اند، کمتر در معرض خطر ابتلاء به ام‌اس هستند در حالی که افرادی که در دوران جوانی به این عفونت دچار شده‌اند نسبت به افرادی که در سنین پایین‌تر مبتلا شده‌اند، در معرض خطر بیشتری قرار دارند تأثیر این ویروس در سال 2014 توسط دانشمندان چینی به اثبات رسید (5).

علائم (1)


علائم متفاوت است زیرا محل و شدت هر حمله می تواند متفاوت باشد. حملات می توانند روزها، هفته ها یا ماه ها ادامه داشته باشند. حملات به دنبال بهبودی است. همچنین دوره هایی با کاهش علائم یا عدم وجود علائم هستند. تب، حمام آب گرم، قرار گرفتن در معرض نور خورشید و استرس می تواند باعث تحریک یا بدتر شدن حملات شود.
اعصاب در هر قسمت از مغز یا نخاع ممکن است آسیب ببینند. به همین دلیل، علائم ام اس می تواند در بسیاری از قسمت های بدن ظاهر شود.

ام اس

علائم عضلانی:


•    از دست دادن تعادل
•    اسپاسم عضلانی
•    بی حسی یا احساس غیر طبیعی در هر ناحیه
•    مشکلات حرکت دست ها یا پاها
•    مشکلات راه رفتن
•    مشکلات هماهنگی و انجام حرکات کوچک
•    لرزش در یک یا چند دست یا پا
•    ضعف در یک یا چند دست یا پا

علائم روده و مثانه:


•    یبوست و نشت مدفوع
•    مشکل در شروع ادرار کردن
•    نیاز مکرر به ادرار کردن
•    میل شدید به ادرار کردن
•    نشت ادرار (بی اختیاری)

علائم چشمی:


•    دوبینی
•    ناراحتی چشم
•    حرکات چشم غیر قابل کنترل
•    از دست دادن بینایی (معمولاً یک چشم را در یک زمان تحت تأثیر قرار می دهد)

بی حسی، سوزن سوزن شدن یا درد:


•    درد صورت
•    اسپاسم عضلانی دردناک
•    احساس سوزن سوزن شدن، خزیدن یا سوزش در بازوها و پاها

سایر علائم مغزی و عصبی:


•    کاهش دامنه توجه، قضاوت ضعیف و از دست دادن حافظه
•    مشکل در استدلال و حل مسائل
•    افسردگی یا احساس غم و اندوه
•    سرگیجه و مشکلات تعادل
•    از دست دادن شنوایی

علائم جنسی:


•    مشکلات نعوظ
•    مشکلات واژن
•    اختلال در تمایلات جنسی

علائم گفتار و بلع:


•    گفتار نامفهوم یا نامفهوم
•    مشکل در جویدن و بلعیدن
•    خستگی یک علامت شایع و آزاردهنده با پیشرفت ام اس است. اغلب در اواخر بعد از ظهر بدتر می شود.


* علائم ام اس به صورت اولیه، ثانویه یا ثالثیه به شرح زیر دسته بندی می شوند (2):
علائم اولیه    علائم ثانویه    علائم ثالثیه
این علائم نتیجه مستقیم تخریب میلین هستند:

ضعف

بی حسی

لرزش (لرزش)

از دست دادن بینایی

درد

فلج

از دست دادن تعادل
مشکلات مثانه و روده    اینها عوارضی هستند که ممکن است در نتیجه علائم اولیه رخ دهند، به عنوان مثال:

فلج می تواند منجر به زخم بستر شود.

مشکلات مثانه ممکن است باعث عفونت مکرر دستگاه ادراری شود.

عدم تحرک می تواند منجر به ضعف، عدم تعادل عضلانی در وضعیت نامناسب، کاهش تراکم استخوان و مشکلات تنفسی شود.

تحرک کمتر به دلیل ضعف و مشکل در بلع می تواند منجر به خطر بیشتر پنومونی شود.    اینها مشکلات اجتماعی، شغلی و روانی هستند:

شخصی که قادر به راه رفتن یا رانندگی نباشد ممکن است امرار معاش خود را از دست بدهد.

سختی برخورد با یک بیماری مزمن عصبی ممکن است روابط شخصی را مختل کند.

افسردگی اغلب در میان افراد مبتلا به ام اس دیده می شود.

تشخیص


تشخیص ام اس پیچیده است زیرا هیچ آزمایشی نمی تواند آن را به طور مثبت تشخیص دهد. سایر علل احتمالی علائم شما ممکن است ابتدا باید رد شوند. همچنین ممکن است تایید تشخیص در صورتی که تنها 1 حمله علائم شبه MS داشته باشید، ممکن نباشد. تشخیص تنها زمانی می تواند با اطمینان انجام شود که شواهد حداقل 2 حمله جداگانه وجود داشته باشد، اگرچه این ممکن است شامل نشانه هایی از حملات در اسکن MRI باشد که ممکن است متوجه نشده باشید که داشته اید. برخی از آزمایش هایی که ممکن است برای تایید MS نیاز داشته باشید در این صفحه مورد بحث قرار می گیرند (6).

امتحانات و تست ها (1)


علائم ام اس ممکن است شبیه علائم بسیاری از مشکلات دیگر سیستم عصبی باشد. ام اس با تعیین نشانه های بیش از یک حمله به مغز یا نخاع و با رد سایر بیماری ها تشخیص داده می شود.
-    افرادی که دارای نوعی ام اس به نام ام اس عود کننده- فروکش کننده هستند، شواهدی مبنی بر حداقل دو حمله دارند که با بهبودی از هم جدا شده اند.
-    در افراد دیگر، بیماری ممکن است به آرامی در بین حملات واضح بدتر شود. به این شکل ام اس پیشرونده ثانویه می گویند.
-    شکلی با پیشرفت تدریجی، اما بدون حملات واضح، ام اس پیشرونده اولیه نامیده می شود. -    در صورت کاهش عملکرد دو بخش مختلف سیستم عصبی مرکزی (مانند رفلکس‌های غیرطبیعی) در دو زمان مختلف، پزشک ممکن است به ام اس پیشرونده مشکوک شود.

عود بیماری ام اس (1)

بین 8تا 9 نفر از هر 10 نفر مبتلا به ام اس مبتلا به نوع عودکننده تشخیص داده می شوند. فردی که مبتلا به ام اس عودکننده است، علائم جدید یا بدتری خواهد داشت که به عنوان عود شناخته می شود. این موارد معمولا در طول چند روز بدتر می شوند، برای روزها تا هفته ها تا ماه ها طول می کشند، سپس به آرامی در یک دوره زمانی مشابه بهبود می یابند.
عود اغلب بدون هشدار قبلی رخ می دهد، اما گاهی اوقات با یک دوره بیماری یا استرس همراه است. علائم عود ممکن است به طور کلی، با یا بدون درمان از بین برود، اگرچه برخی علائم اغلب با حملات مکرری که در طول چندین سال اتفاق می افتد، باقی می مانند. دوره های بین حملات به عنوان دوره های بهبودی شناخته می شوند که می توانند سال ها در یک زمان به طول بیانجامد. پس از سال ها (معمولا دهه ها)، افراد مبتلا به ام اس عودکننده، به توسعه ام اس پیشرونده ثانویه ادامه می دهند.
در این نوع ام اس، علائم به تدریج در طول زمان و بدون حملات آشکار بدتر می شوند. برخی از افراد در طول این مرحله همچنان عودهای نادر دارند. حدود دو هزار نفر از افراد مبتلا به ام اس عودکننده، ام اس پیشرونده ثانویه ایجاد خواهند کرد. معاینه سیستم عصبی ممکن است کاهش عملکرد عصبی را در یک ناحیه از بدن نشان دهد. یا کاهش عملکرد عصبی ممکن است در بسیاری از قسمت های بدن پخش شود. این ممکن است شامل موارد زیر باشد:
•    رفلکس های عصبی غیر طبیعی
•    کاهش توانایی حرکت بخشی از بدن
•    احساس کاهش یا غیر طبیعی
•    از دست دادن سایر عملکردهای سیستم عصبی، مانند بینایی
معاینه چشم ممکن است نشان دهد:
•    پاسخ های غیر طبیعی مردمک چشم
•    تغییرات در میدان های بینایی یا حرکات چشم
•    کاهش حدت بینایی
•    مشکلات قسمت های داخلی چشم
•    حرکات سریع چشم هنگام حرکت چشم ایجاد می شود

تست های تشخیص ام اس عبارتند از:

تشخیص ام اس پیچیده است زیرا هیچ آزمایشی نمی تواند آن را مثبت تشخیص دهد. ممکن است ابتدا لازم باشد سایر علل احتمالی علائم شما را رد کنید. همچنین اگر تنها 1 حمله علائم شبیه ام اس داشته باشید، ممکن است تشخیص را تأیید نکنید. تشخیص تنها زمانی می‌تواند با اطمینان انجام شود که شواهدی مبنی بر حداقل 2 حمله جداگانه وجود داشته باشد، اگرچه این ممکن است شامل نشانه‌هایی از حملات در اسکن MRI باشد که ممکن است متوجه نشوید که داشته‌اید (1،6).
•    معاینه عصبی؛ متخصص مغز و اعصاب شما به دنبال ناهنجاری ها، تغییرات یا ضعف در بینایی، حرکات چشم، قدرت دست یا پا، تعادل و هماهنگی، گفتار و رفلکس های شما خواهد بود (6).
•    اینها ممکن است نشان دهند که آیا اعصاب شما به گونه ای آسیب دیده است که ممکن است نشان دهنده ام اس باشد.
•    آزمایش خون برای رد سایر بیماری هایی که مشابه ام اس هستند. معمولاً برای رد سایر علل علائم شما، مانند کمبود ویتامین یا یک بیماری بسیار نادر، اما بالقوه بسیار مشابه، به نام نورومیلیت اپتیکا، انجام می شود (1،6).
    نورومیلیت اپتیکا (NMO) یک بیماری خودایمنی سیستم عصبی مرکزی (CNS) است که عمدتاً اعصاب بینایی و نخاع را تحت تأثیر قرار می دهد. گاهی اوقات به آن اختلال طیف NMO یا NMOSD نیز گفته می شود (7).
•    ممکن است برای آزمایش مایع مغزی نخاعی (CSF)، از جمله باند الیگوکلونال CSF نیاز به سوراخ کمری (تپ اسپینال) باشد (1).
•    اسکن MRI از مغز یا ستون فقرات یا هر دو برای کمک به تشخیص و پیگیری ام اس مهم است. اسکن MRI یک اسکن بدون درد است که از میدان های مغناطیسی قوی و امواج رادیویی برای تولید تصاویر دقیق از داخل بدن استفاده می کند.
این می تواند نشان دهد که آیا آسیب یا زخمی در غلاف میلین (لایه ای که اعصاب شما را احاطه کرده است) در مغز و نخاع شما وجود دارد یا خیر. یافتن این می تواند به تایید تشخیص در اکثر افراد مبتلا به ام اس کمک کند. یک اسکنر استاندارد MRI مانند یک لوله یا تونل بزرگ است. دستگاه نویز دارد و برخی افراد در حین انجام اسکن احساس تنگناهراسی می کنند. اگر در این مورد نگران هستید به متخصص مغز و اعصاب خود بگویید. اسکنرهای جدیدتر بازتر هستند و سریعتر از اسکنرهایی که در گذشته استفاده می شد کار می کنند و اکثر مردم بدون هیچ مشکلی اسکن می کنند (1،6).
•    مطالعه عملکرد عصبی (تست پتانسیل برانگیخته، مانند پاسخ برانگیخته بصری) کمتر مورد استفاده قرار می گیرد. انواع مختلفی از تست پتانسیل برانگیخته وجود دارد. رایج‌ترین نوع آن، میزان عملکرد چشم را ارزیابی می‌کند. الگوهای نور به چشم ها نشان داده می شود در حالی که امواج مغزی شما با استفاده از تکه های کوچک و چسبناکی به نام الکترود که روی سر شما قرار می گیرد، نظارت می شود. این یک آزمایش بدون درد است و می‌تواند نشان دهد که آیا دریافت پیام‌ها از مغز شما بیشتر از حد معمول طول می‌کشد (1،6).
•    پونکسیون کمری روشی برای برداشتن نمونه ای از مایع نخاعی با فرو کردن یک سوزن در قسمت پایین کمر است. مایع نخاعی مایعی است که مغز و نخاع شما را احاطه کرده است و تغییرات در مایع می تواند نشان دهنده مشکلاتی در سیستم عصبی باشد.
این روش تحت بی حسی موضعی انجام می شود، به این معنی که شما بیدار خواهید بود، اما ناحیه ای که سوزن وارد آن می شود بی حس می شود. سپس نمونه برای سلول‌های ایمنی و آنتی‌بادی‌ها مورد آزمایش قرار می‌گیرد، که نشانه‌ای از این است که سیستم ایمنی بدن شما با یک بیماری در مغز و نخاع مبارزه می‌کند. سوراخ کردن کمر بسیار ایمن است، اما اغلب ناراحت کننده است و می تواند باعث سردرد شود که گهگاه تا چند روز طول می کشد. اگر علائم یا اسکن‌های شما غیرعادی باشد، اغلب برای ارائه اطلاعات اضافی انجام می‌شود (6).
درمان (1،6،8)
زیر مجموعه‌های سلول‌های T (سلول‌های تنظیم‌کننده T Th1، Th2، Th17، CD8+، NKT، CD4+, CD25+ T) و سلول‌های B در این اختلال نقش دارند، بنابراین درمان‌های جدید ام‌اس به دنبال پیشگیری از آسیب با تنظیم مجدد اجزای متعدد سیستم ایمنی هستند. درمان های تایید شده در حال حاضر ایمنی تنظیم کننده هستند و تعداد و سرعت تشکیل ضایعه را کاهش می دهند، اما فقط تا حدی موثر هستند.
    دو نوع اصلی لنفوسیت وجود دارد: سلول های B و سلول های T سلول های B آنتی بادی هایی تولید می کنند که برای حمله به باکتری ها، ویروس ها و سموم مهاجم مورد استفاده قرار می گیرند. سلول های T سلول های خود بدن را که خود توسط ویروس ها تسخیر شده اند یا سرطانی شده اند، نابود می کنند.
در حال حاضر هیچ درمان شناخته شده ای برای ام اس وجود ندارد، اما درمان هایی وجود دارد که ممکن است بیماری را کًند کند. هدف از درمان توقف پیشرفت، کنترل علائم و کمک به حفظ کیفیت زندگی طبیعی است. اگرچه ام اس را نمی توان درمان کرد، اما داروهایی وجود دارند که می توانند به افراد کمک کنند تا عود کم تر و شدیدتری داشته باشند. داروها اغلب طولانی مدت مصرف می شوند. آن ها به صورت قرص یا تزریق مصرف می شوند. هدف آن ها کاهش میزان آسیب و زخم به غلاف میلین (لایه ای که اعصاب شما را احاطه می کند) است که با عود ام اس همراه است. این درمان ها همچنین ممکن است به کاهش وخامت ناتوانی در ام اس کمک کنند، اگرچه تحقیقات قطعی در مورد مزایای طولانی مدت آن ها محدود است. درمان های اصلاح کننده بیماری برای همه افراد مبتلا به ام اس مناسب نیستند و تنها برای افراد مبتلا به ام اس عودکننده یا برخی از افراد مبتلا به ام اس پیشرونده اولیه یا ثانویه که عود کرده اند، تجویز می شوند. افراد مبتلا به ام اس پیشرونده که عود ندارند، بسیار بعید است که از این درمان ها بهره مند شوند و هنوز هم می توانند عوارض جانبی را از آن ها تجربه کنند.این شامل:
•    داروهایی برای کند کردن بیماری
•    استروئیدها برای کاهش شدت حملات
•    داروهایی برای کنترل علائمی مانند اسپاسم عضلانی، مشکلات ادراری، خستگی یا مشکلات خلقی
•    در 28 دسامبر سال 2022، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) بریموی (Uublituximab)، یک درمان اصلاح کننده بیماری (DMT) برای درمان اشکال عودکننده اسکلروز چندگانه (RMS) در بزرگسالان، از جمله سندرم ایزوله بالینی، ام اس عودکننده – فروکش کننده و ام اس ثانویه فعال را تایید کرد (9).
همانطور که گفته شد؛ داروها برای نوع عود کننده- فروکش کننده بیشتر از سایر اشکال ام اس مؤثر هستند.

درمان عود مولتیپل اسکلروزیس (6)

گاهی اوقات تشدید علائم می تواند ناشی از چیزی غیر از عود باشد، مانند عفونت، بنابراین پرستار یا پزشک عمومی شما باید سایر علل احتمالی را بررسی کند.
درمان عود معمولا شامل موارد زیر است:
1.    یک دوره پنج روزه مصرف قرص های استروئیدی در منزل
2.    تزریق داروی استروئیدی به مدت 3 تا 5 روز در بیمارستان
    استروئیدها می توانند به سرعت بهبودی شما از عود کمک کنند، اما از عود بیشتر جلوگیری نمی کنند یا جلوی بدتر شدن MS در طول زمان را نمی گیرند. این داروها تنها برای مدت کوتاهی تجویز می شوند تا از عوارض جانبی احتمالی استروئید مانند پوکی استخوان (پوکی استخوان)، افزایش وزن و دیابت جلوگیری کنند؛ اگرچه برخی از افراد هنوز با مشکلاتی مواجه هستند.
    عدم استفاده از استروئیدها بیش از 3 بار در سال (در صورت امکان) نیز به کاهش خطر عوارض جانبی کمک خواهد کرد.
موارد زیر نیز ممکن است برای افراد مبتلا به ام اس مفید باشد (1):
-    فیزیوتراپی، گفتار درمانی، کاردرمانی و گروه های حمایتی
-    وسایل کمکی مانند ویلچر، آسانسور تخت، صندلی دوش، واکر و میله دیواری
-    یک برنامه ورزشی برنامه ریزی شده در اوایل دوره اختلال
-    یک سبک زندگی سالم، با تغذیه خوب و استراحت و آرامش کافی
-    اجتناب از خستگی، استرس، دمای شدید و بیماری
-    در صورت وجود مشکلات بلع، تغییر در آنچه می خورید یا می نوشید
-    ایجاد تغییرات در اطراف خانه برای جلوگیری از سقوط
-    مددکاران اجتماعی یا سایر خدمات مشاوره برای کمک به شما برای مقابله با این اختلال و دریافت کمک
-    ویتامین D یا سایر مکمل ها (ابتدا با ارائه دهنده خود صحبت کنید)
-    رویکردهای مکمل و جایگزین، مانند طب سوزنی، برای کمک به مشکلات عضلانی
-    دستگاه هایی که در ستون فقرات کارگذاشته می شوند، می توانند درد و اسپاسم پاها را کاهش دهند.

ثریا ساوج_واحد تحقیق و توسعه آزمایشگاه پاتوبیولوژی نوبل

 

  1.  https://www.mountsinai.org/health-library/diseases-conditions/multiple-sclerosis
  2. https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/multiple-sclerosis-ms
  3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22583433/
  4. https://www.mdpi.com/journal/cells/special_issues/Basis_Multiple_Sclerosis
  5. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35931816/
  6. https://www.nhs.uk/conditions/multiple-sclerosis/treatment/#:~:text=Although%20MS%20can't%20be,an%20injection%20or%20an%20infusion.
  7. https://www.ninds.nih.gov/health-information/disorders/neuromyelitis-optica#:~:text=Neuromyelitis%20optica%20(NMO)%20is%20an,NMO%20spectrum%20disorder%20or%20NMOSD.
  8. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4061877/
  9. https://www.everydayhealth.com/multiple-sclerosis/fda-approves-briumvi-to-treat-relapsing-multiple-sclerosis/#:~:text=On%20December%2028%2C%202022%2C%20the,and%20active%20secondary%2Dprogressive%20MS

تاریخ انتشار : 1401/12/13
تعداد بازدید: 6349