پروتئینوری چه مفهومی دارد؟


پروتئین موجود در ادرار که پروتئینوری نیز نامیده می شود، مقدار بیش از حد پروتئین های خونی در ادرار است. پروتئین یکی از موادی است که در آزمایش آزمایشگاهی برای تجزیه و تحلیل ادرار اندازه گیری می شود.

 اصطلاح "پروتئینوری" گاهی اوقات به جای واژه "آلبومینوری" استفاده می شود، اما این اصطلاحات معانی متفاوتی دارند. آلبومین رایج ترین نوع پروتئین در گردش خون است. برخی از آزمایشات ادرار فقط وجود آلبومین اضافی در ادرار را تشخیص می دهد. آلبومین اضافی در ادرار آلبومینوری نامیده می شود. پروتئینوری به مقدار زیاد پروتئین های خون در ادرار اشاره دارد.
سطح پایین پروتئین در ادرار معمولی است. سطوح بالای موقت پروتئین در ادرار نیز غیرعادی نیست، به ویژه در افراد جوان بعد از ورزش یا در طول بیماری (1).
* سطوح بالای پروتئین در ادرار ممکن است نشانه بیماری کلیوی باشد.

علل

کلیه های شما مواد زائد را از خون شما فیلتر می کنند و در عین حال آنچه بدن شما نیاز دارد - از جمله پروتئین ها - را حفظ می کنند. با این حال، برخی از بیماری‌ها و شرایط به پروتئین‌ها اجازه می‌دهند از فیلترهای کلیه‌های شما عبور کنند و باعث ایجاد پروتئین در ادرار شوند. شرایطی که می تواند باعث افزایش موقت سطح پروتئین در ادرار شود، اما لزوماً نشان دهنده آسیب کلیه نیست، عبارتند از(1):
-    کم آبی بدن
-    قرار گرفتن در معرض سرمای شدید
-    تب
-    تمرین های ورزشی دشوار

آزمایش‌هایی برای شناسایی پروتئین در ادرار برای تشخیص و غربالگری بیماری‌های کلیه یا سایر شرایطی که بر عملکرد کلیه تأثیر می‌گذارند حیاتی است. این آزمایش ها همچنین برای نظارت بر پیشرفت بیماری و اثر درمان استفاده می شوند. این بیماری ها و شرایط عبارتند از:
•    بیماری مزمن کلیوی
•    نفروپاتی دیابتی (بیماری کلیوی)
•    گلومرولواسکلروز فوکال سگمنتال (FSGS)
•    گلومرولونفریت (التهاب در سلول های کلیه که مواد زائد خون را تصفیه می کنند)
•    فشار خون بالا (فشار خون بالا)
•    نفروپاتی IgA (بیماری برگر) (التهاب کلیه ناشی از تجمع آنتی بادی ایمونوگلوبولین A)
•    لوپوس
•    مولتیپل میلوما
•    سندرم نفروتیک (آسیب به عروق خونی فیلتر کننده کوچک در کلیه ها)
•    پره اکلامپسی

سایر شرایط و عوامل مؤثر بر کلیه ها که ممکن است منجر به پروتئین در ادرار شود عبارتند از (1):

•    آمیلوئیدوز (تجمع پروتئین های غیر طبیعی در اندام های شما)
•    داروهای خاص مانند داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی
•    بیماری قلبی
•    نارسایی قلبی
•    لنفوم هوچکین (بیماری هوچکین)
•    عفونت کلیه (پیلونفریت)
•    مالاریا
•    پروتئینوری ارتواستاتیک (سطح پروتئین ادرار در حالت عمودی افزایش می یابد)
•    روماتیسم مفصلی

آیا پروتئین در ادرار جدی است (2)؟

بله، پروتئین در ادرار شما جدی است. پروتئینوری ممکن است خطر مرگ ناشی از بیماری قلبی و بیماری قلبی عروقی را افزایش دهد.
گاهی اوقات، پروتئینوری یکی از علائم اولیه بیماری مزمن کلیوی (CKD) است، اگرچه ممکن است به CKD مبتلا شوید و سطح پروتئین در ادرارتان طبیعی باشد. CKD از دست دادن تدریجی عملکرد کلیه شما است که ممکن است در نهایت به درمان جایگزین کلیه، دیالیز یا پیوند کلیه نیاز داشته باشد. دیابت و فشار خون بالا (فشار خون بالا) می تواند به کلیه های شما آسیب برساند. آنها دو عامل شایع بیماری کلیوی هستند.
چه مفهومی داره؟
پروتئینوری یعنی مشکلی در کلیه وجود دارد. برخی از سیگنال های هشدار دهنده احتمال مهم بودن آن را افزایش می دهند.

مشکل کلیه:

•    مقادیر زیادی پروتئین در ادرار
•    همچنین آزمایش خون در ادرار مثبت است

پروتئینوری چه کسانی را تحت تاثیر قرار می دهد (2)؟

هر کسی ممکن است به پروتئینوری مبتلا شود. با این حال، اگر شما:
1.    65 سال یا بیشتر هستند.
2.    عضوی از خانواده داشته باشید که بیماری کلیوی داشته یا داشته باشد.
3.    دیابت یا بیماری دیگری دارید که بر کلیه های شما تأثیر می گذارد.
4.    سیاه پوست، اسپانیایی تبار، بومیان آمریکا یا جزایر اقیانوس آرام هستند.

اگر پروتئینوری داشته باشید چه اتفاقی می افتد (2)؟

اگر کلیه ها به درستی کار نکنند، پروتئین وارد ادرار شما می شود. گلومرول ها گروه هایی از رگ های خونی ریز در کلیه های شما هستند. آنها اولین مرحله فیلتر کردن مواد زائد و آب اضافی خون شما را انجام می دهند. مواد زائد و آب اضافی از طریق ادرار از بدن شما خارج می شوند. گلومرول ها اجازه عبور پروتئین های بزرگتر یا سلول های خونی را به ادرار شما نمی دهند. اگر پروتئین‌های کوچک‌تر از گلومرول‌های شما عبور می‌کنند، لوله‌های بلند و نازک در کلیه‌ها (لوله‌ها) پروتئین‌ها را بازیابی کرده و در بدن شما نگه می‌دارند.

اگر موارد زیر وجود داشته باشد، ممکن است پروتئین ها به ادرار شما وارد شوند:

آسیب به گلومرول ها یا لوله های شما.
مشکل در فرآیند بازجذب پروتئین ها.

چگونه پروتئینوری تشخیص داده می شود (2)؟

در ابتدا تست دیپ استیک: در طول آزمایش نشانگر، شما در یک ظرف مخصوص در آزمایشگاه یا بیمارستان خود ادرار می کنید. سپس، تکنسین یک چوب پلاستیکی نازک که با مواد شیمیایی مخصوص پوشانده شده است (میله شیر) را در ظرف قرار می‌دهد. اگر مقدار زیادی پروتئین در ادرار شما وجود داشته باشد، رنگ آن تغییر می کند.
سپس یک آزمایش ادرار (آزمایش ادرار) روی بقیه ادرار شما انجام می شود. آزمایش ادرار جنبه های بصری، شیمیایی و میکروسکوپی ادرار شما را در زیر میکروسکوپ بررسی می کند. تکنسین به دنبال موادی می گردد که به ادرار شما تعلق ندارند. این مواد ممکن است شامل گلبول های قرمز، گلبول های سفید، باکتری ها و کریستال های نمک یا پروتئین باشد که می توانند به سنگ کلیه تبدیل شوند. آنالیز ادرار در ازمایشگاه نوبل اصفهان انجام می شود.

آزمایش ادرار

 
آزمایش غیر طبیعی کلیه (کراتینین یا نرخ فیلتراسیون گلومرولی تخمینی eGFR)(3):

در مواردی که فشار خون بالا است و شما جوان هستید:

-    پروتئینوری سنگین به عنوان مثال بیش از 2-3 گرم در روز یا نسبت پروتئین به کراتینین (PCR) معمولاً 200-300 یا بیشتر برای کشف علت نیاز به بررسی دارد، مگر اینکه پیش از این واضح باشد.
-    سطوح پایین پروتئینوری به عنوان مثال کمتر از 1 گرم در روز یا یک نسبت پروتئین به کراتینین (PCR) کمتر از 100 ، اگر هیچ یک از سیگنال های هشدار بالا وجود نداشته باشد، اغلب بهتر است فقط بر روی آزمایش کلیه، آزمایش ادرار و فشار خون بمانید تا مطمئن شوید که هیچ چیز توسعه نمی یابد.

چه سطحی از پروتئینوری نگران کننده است (3،2)؟

مقدار طبیعی پروتئین در ادرار شما کمتر از 150 میلی گرم در روز است. اگر روزانه بیش از 150 میلی گرم پروتئین در ادرار خود دارید، پروتئینوری دارید. حد بالای نرمال می تواند در بین آزمایشگاه ها کمی متفاوت باشد.
اگر روزانه 3 تا 3.5 گرم پروتئین در ادرار خود دارید، پروتئینوری با دامنه نفروتیک دارید. سندرم نفروتیک یک بیماری نسبتا نادر است که باعث می شود کلیه های شما مقدار زیادی پروتئین در ادرار شما آزاد کنند.

آیا پروتئینوری مسری است؟

نه، پروتئینوری مسری نیست. با این حال، اگر سایر اعضای خانواده بیولوژیکی شما مبتلا به پروتئینوری باشند، ممکن است احتمال ابتلا به پروتئینوری بیشتر باشد.

دیگر دلایل مهم اهمیت پروتئینوری (4):

بیمارانی که در ادرارشان پروتئین وجود دارد، بیماری های قلبی بیشتری می گیرند. این امر باعث می‌شود که نظارت بر موارد زیر مهم‌تر شود:
•    فشار خون
•    کلسترول (این میزان در بیماران مبتلا به پروتئینوری بیشتر است)
•    سایر عوامل ایجاد کننده بیماری قلبی مانند سیگار کشیدن، چاقی

ثریا ساوج_واحد تحقیق و توسعه آزمایشگاه پاتوبیولوژی نوبل

1.    https://www.mayoclinic.org/symptoms/protein-in-urine/basics/definition/sym-20050656
2.    https://www.mayoclinic.org/symptoms/protein-in-urine/basics/causes/sym-20050656
3.    https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK564390/#:~:text=Proteinuria%20has%20now%20also%20been,to%20hypertension%20and%20cardiovascular%20disease.
4.    https://www.nhs.uk/livewell/kidneyhealth/documents/protein%20in%20urine.pdf

تاریخ انتشار : 1402/01/19
تعداد بازدید: 1660