وجود یک انگل در شیر خام در استانهای اصفهان، چهارمحال و بختیاری، فارس و خوزستان

پژوهشگران با انجام یک مطالعه وجود انگل "توکسوپلاسما گوندی" را در شیر خام چهار استان اصفهان، چهارمحال و بختیاری، ‏فارس و خوزستان بررسی کردند‎.‎
یکی از خطرناک‌ترین بیماری‌های تک‌یاخته‌ای مشترک بین انسان و دام «توکسوپلاسموزیس» است که ممکن است از طریق تماس ‏با حیوان آلوده، مصرف مواد غذایی آلوده و انتقال مادر به جنین به افراد منتقل شود. این بیماری برای زنان باردار و افرادی که ‏سیستم ایمنی ضعیف دارند، به عنوان یک خطر جدی محسوب می‌شود‎.‎

 عامل ایجاد کننده این بیماری یک انگل به نام‎ «‎توکسوپلاسما گوندی‎» ‎است که حیوانات خون‌گرم مثل انسان را به دنبال تماس با ‏گربه‌سانان (به خصوص گربه) آلوده می‌کند. این انگل می‌تواند در داخل مدفوع گربه‌سانان به مدت طولانی تحت شرایط مناسب ‏محیطی، زنده بماند. همچنین علاوه بر گربه، انسان ممکن است توسط سگ‌های خانگی که با مدفوع گربه در تماس هستند نیز آلوده ‏شود‎.‎
آلودگی شیر خام و فرآورده‌های لبنی سنتی به این انگل می‌تواند به شکل مستقیم از حیوانات آلوده صورت گیرد و یا این‌که به علت ‏عدم رعایت اصول بهداشتی در طول فرآیند شیردوشی، حمل‌ونقل، نگهداری و آلودگی متقاطع ایجاد شود‎.‎
با توجه به این‌که اطلاعات محدودی از شیوع این انگل در مواد غذایی ایران، وجود دارد؛ پژوهشگران با انجام یک مطالعه میزان ‏شیوع توکسوپلاسما گوندی را در شیر نشخوارکنندگان چهار استان ایران (اصفهان، چهارمحال و بختیاری، فارس و خوزستان) ‏بررسی کردند‎.‎
برای انجام این مطالعه از زمستان ۱۳۹۵ تا زمستان ۱۳۹۶ مجموعاً ۴۴۰ نمونه شیر خام؛ شامل ۱۰۰ نمونه شیر گاو، ۱۰۰ نمونه ‏شیر گوسفند، ٨٠ نمونه شیر بز، ۷۰ نمونه شیر گاو میش و ۹۰ نمونه شیر شتر، به صورت تصادفی جمع‌آوری شد و از نظر ‏وجود انگل توکسوپلاسما گوندی، مورد بررسی قرار گرفت‎.‎
بررسی‌ها نشان داد که از مجموع ۴۴۰ نمونه شیرها، ۲۶ نمونه یا حدود شش درصد، به این تک‌یاخته آلوده بودند. بالاترین میزان ‏آلودگی به ترتیب در نمونه‌های شیر گوسفند (هشت درصد) و پس از آن در شیر بز (۷.۵ درصد)، شیر گاو (پنج درصد)، شیر شتر ‏‏(۴.۴۴ درصد) و شیر گاومیش (۴.۲۸ درصد) مشاهده شد‎.‎
مشاهدات این مطالعه حاکی از این بود که میزان آلودگی به ترتیب در فصل زمستان، پاییز و در بهار بیشتر بود و هیچ‌یک از ‏نمونه‌های جمع‌آوری شده در تابستان به این انگل آلوده نبودند. البته اختلاف آماری معناداری بین فصل و آلودگی نمونه شیر به ‏انگل توکسوپلاسما گوندی وجود نداشت‎.‎
یافته‌های این مطالعه نشان داد که شیر خام به خصوص شیر گوسفند و بز از عوامل مهم انتقال توکسوپلاسما گوندی به انسان است. ‏به همین دلیل کنترل ورود گربه و گربه‌سانان به مزارع پرورش دام‌های اهلی جهت پیشگیری از آلودگی اولیه و رعایت اصول ‏بهداشتی در طول مراحل مختلف شیردوشی، حمل‌ونقل، نگهداری فرآورده‌های لبنی جهت کاهش آلودگی ثانویه شیر وفرآورده‌های ‏لبنی به از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است‎.‎
واحد تحقیق و توسعه آزمایشگاه پاتوبیولوژی نوبل-افضل نیا

 

تاریخ انتشار : 1400/03/20
تعداد بازدید: 106