خطر نوشیدن مداوم چای داغ

 دکتر آرمان عبدی - فوق‌تخصص گوارش و کبد بالغین و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان با اشاره به اینکه سرطان مری از بیماری‌های دستگاه گوارش است، افزود: بسیاری از بیماران تا مراحل پیشرفته متوجه بیماری خود نمی‌شوند، زیرا علائم اولیه یا خفیف است یا با مشکلات ساده گوارشی اشتباه گرفته می‌شود. مصرف مداوم مایعات بسیار داغ، به‌ویژه چای، باعث آسیب حرارتی مکرر به مخاط مری می‌شود، این آسیب‌های تکرارشونده به‌مرور زمان می‌توانند منجر به التهاب مزمن، تغییرات سلولی و در نهایت افزایش احتمال بروز سرطان مری شوند. وقتی این عامل در کنار سایر ریسک فاکتورها مانند سیگار، تغذیه ناسالم، رفلاکس معده و فشار روانی مزمن قرار می‌گیرد، خطر ابتلا به بیماری به طور قابل‌توجهی افزایش می‌یابد.    

استرس؛ عامل پنهان اما مؤثر در بیماری‌های گوارشی

استرس مزمن باعث تضعیف دستگاه ایمنی بدن می‌شود، یکی از وظایف اصلی سیستم ایمنی، شناسایی و حذف سلول‌های غیرطبیعی است که به طور روزانه در بدن ایجاد می‌شوند. زمانی که سیستم ایمنی تحت‌فشار استرس قرار می‌گیرد، این عملکرد حیاتی دچار اختلال شده و بدن مستعد ابتلا به بیماری‌ها، از جمله سرطان‌ها، می‌شود.   

نقش آنتی‌اکسیدان‌ها و سیستم ایمنی

آنتی‌اکسیدان‌ها با کاهش عوامل اکسیداتیو مضر در بدن، به تقویت سیستم ایمنی کمک می‌کنند، سیستم ایمنی سالم نقش مهمی در پیشگیری از پیشرفت بیماری‌های گوارشی دارد و ضعف آن می‌تواند زمینه‌ساز ابتلا به بدخیمی‌ها شود.  

نفخ و رفلاکس؛ زنگ خطر ابتلا به سرطان مری

نفخ یا رفلاکس به‌تنهایی علت مستقیم سرطان مری نیستند، اما در صورت تداوم، می‌توانند به‌عنوان علامت هشداردهنده یا عامل تشدیدکننده آسیب‌های مزمن مری مطرح باشند، رفلاکس طولانی‌مدت اسید معده، به‌ویژه در افراد دارای اضافه‌وزن، می‌تواند به تغییرات پیش سرطانی در مری منجر شود. علائم هشداردهنده‌ای که نباید نادیده گرفته شوند در دستگاه گوارش، برخی علائم به‌عنوان «علائم هشداردهنده» شناخته می‌شوند و مشاهده آن‌ها نیازمند بررسی فوری است. از جمله این علائم می‌توان به گیرکردن غذا هنگام بلع، درد هنگام بلع، برگشت غذا از دهان، کاهش وزن بدون علت مشخص، کم‌خونی، استفراغ خونی، مدفوع سیاه‌رنگ یا دفع خون از دستگاه گوارش اشاره کرد. شایع‌ترین علامت سرطان مری، اختلال در بلع است؛ به‌طوری که بیمار احساس می‌کند غذا در مری گیر می‌کند و بدون نوشیدن آب پایین نمی‌رود.    

درمان خودسرانه؛ عامل تاخیر در تشخیص

متأسفانه برخی بیماران با مصرف خودسرانه داروهای گوارشی یا مراجعه دیرهنگام، باعث تاخیر در تشخیص بیماری می‌شوند، دارو ممکن است علائم را کاهش دهد، اما بیماری زمینه‌ای را درمان نمی‌کند و تشخیص را به تعویق می‌اندازد.  

تشخیص زودهنگام، شانس درمان قطعی

در صورت تشخیص زودهنگام، سرطان مری می‌تواند کاملا درمان‌پذیر باشد و حتی در برخی موارد بدون نیاز به جراحی‌های سنگین کنترل شود، اما در مراحل پیشرفته و پخش‌شدن سلول‌های سرطانی، درمان بسیار دشوار و گاهی تنها تسکینی خواهد بود.    

سیگار، الکل و تغذیه نامناسب

مصرف الکل نیز نقش مهمی در بروز سرطان‌های دستگاه گوارش دارد و در حال حاضر هیچ میزان بی‌خطری برای مصرف الکل تعریف نشده است. همچنین مصرف زیاد مواد غذایی مانده، دودی و ترشی‌ها به دلیل وجود نیتریت‌ها، خطر ابتلا به سرطان مری را افزایش می‌دهد. پرهیز از نوشیدن چای داغ، اصلاح سبک زندگی، کنترل وزن، تغذیه سالم، مدیریت استرس و مراجعه به‌موقع به پزشک در صورت بروز علائم هشداردهنده، می‌تواند نقش مؤثری در پیشگیری از بیماری‌های گوارشی و به‌ویژه سرطان مری داشته باشد.