عوامل خطر ابتلا به سرطان معده

عوامل متعددی در افزایش احتمال ابتلا به سرطان معده مؤثر است. مصرف بیش از اندازه ترشیجات و نمک، رژیم غذایی حاوی نمک‌سود (مانند ماهی شور و غذاهای دودی)، کمبود مصرف میوه، سبزیجات و فیبر و همچنین عوامل فردی، سابقه خانوادگی، سن بالای 55 سال، فعالیت بدنی کم و استرس، تاثیر زیادی بر ابتلا به سرطان معده دارد. دکتر زهرا کشت پور املشی، متخصص پرتو درمانی و آنکولوژی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان گفت: گاهی اوقات، بر اثر عوامل خطر بیرونی و درونی، برخی از این سلول‌ها از کنترل خارج شده و به صورت کنترل‌نشده شروع به رشد و تقسیم می‌کنند که این امر منجر به تشکیل سلول‌های سرطانی می‌شود. رشد و تقسیم غیرعادی این سلول‌ها در معده، به سرطان معده منجر می‌شود. از نظر شیوع، این سرطان رتبه هشتم را در میان انواع سرطان‌ها در جهان و رتبه سوم را در ایران به خود اختصاص داده است.

عوامل خطر ابتلا به سرطان معده

مصرف بیش از اندازه ترشیجات و نمک، رژیم غذایی حاوی نمک‌سود (مانند ماهی شور و غذاهای دودی)، کمبود مصرف میوه، سبزیجات و فیبر و همچنین عوامل فردی، سابقه خانوادگی، سن بالای 55 سال، فعالیت بدنی کم و استرس تاثیر زیادی بر ابتلا به سرطان معده دارد. استفاده از فست‌فود و غذاهای فرآوری‌شده، عفونت مزمن هلیکوباکتر پیلوری (H. Pylori)، استعمال دخانیات، مصرف الکل، سابقه جراحی معده و آلودگی‌های شغلی را از عوامل برشیوع سرطان معده در کشور است. متأسفانه به دلیل رژیم غذایی نامناسب و کم‌تحرکی، میزان ابتلا به این سرطان در ایران نسبت به سایر کشورها بالاتر است، همچنین، مردان بیشتر از زنان به سرطان معده مبتلا می‌شوند.

علائم سرطان معده

در مراحل اولیه، علائم سرطان معده اغلب مبهم بوده و با سوءهاضمه ساده اشتباه گرفته می‌شود و این تأخیر در تشخیص، باعث مراجعه بیماران در مراحل پیشرفته‌تر می‌شود. علائم اولیه این بیماری، احساس سیری زودرس، درد شکم، نفخ، تهوع و استفراغ مکرر است. سوءهاضمه‌ای که بیش از چند هفته طول بکشد، عادی نیست و باید جدی گرفته شده و به پزشک متخصص گوارش یا داخلی مراجعه شود. در این راستا می توان به خونریزی دهان و مدفوع، کم‌خونی مقاوم به درمان، مدفوع سیاه رنگ، انسداد خروجی معده، دشواری در بلع، دردهای شکمی شدید و تجمع مایع در شکم مشاهده می‌شود.

نقش استرس در ابتلا به سرطان معده

استرس به طور مستقیم باعث سرطان معده نمی‌شود، اما به طور غیرمستقیم با تشدید فاکتورهای خطر، نقش ایفا می‌کند؛ استرس می‌تواند منجر به پرخوری، کاهش فعالیت، تمایل به مصرف فست‌فود، سیگار و الکل شود و بدین ترتیب، احتمال ابتلا را افزایش دهد.

پیشگیری و غربالگری

پیشگیری بهتر از درمان است و اصلاح سبک زندگی (تغذیه مناسب و تحرک کافی) می‌تواند تا حد زیادی از ابتلا به این سرطان جلوگیری کند همچنین، از خوددرمانی یا مراجعه به افراد فاقد صلاحیت اکیداً پرهیز شود. اما اندوسکوپی فوقانی برای افراد پرخطر مانند کسانی که سابقه خانوادگی، سندرم‌های ژنتیکی خاص یا آندوم معده دارند انجام می‌گیرد، در کشورهایی مانند کره و ژاپن که شیوع بالاتری دارند، غربالگری عمومی با اندوسکوپی انجام می‌شود.

عفونت هلیکوباکتر پیلوری

عفونت مزمن هلیکوباکتر پیلوری یکی از فاکتورهای خطر اصلی سرطان معده است که می‌تواند باعث زخم گوارشی شود. علائم آن شامل درد معده، تهوع و کاهش اشتها است، توصیه می‌شود پزشکان با ریشه‌کنی این ویروس از طریق دارو، آن را درمان کنند، چرا که حذف این عامل خطر می‌تواند شیوع سرطان معده را به شدت کاهش دهد.

درمان سرطان معده

درمان این سرطان به مرحله و شرایط بیماری بستگی دارد و معمولاً به صورت تیمی و ترکیبی انجام می‌شود. روش‌های درمانی این بیماری شامل جراحی، شیمی‌درمانی، پرتودرمانی، درمان‌های هدفمند و ایمونوتراپی است در مراحل اولیه، جراحی گزینه اصلی درمانی است و سایر روش‌ها به صورت کمکی قبل یا بعد از جراحی استفاده می‌شوند، هدف از درمان ترکیبی، کنترل علائم بیماری است.